
به گزارش روابط عمومی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه، حجتالاسلام والمسلمین دکتر عارفی، حجتالاسلام والمسلمین دکتر عارفی، مسئول نهاد رهبری در دانشگاه علوم پزشکی کرمان، در آغاز سخنان خود با استناد به حدیثی از امام صادق(ع) بر ماندگاری شور حسینی در دل مؤمنان تأکید کرد.
وی موضوع سخنرانی خود را «رازها و عوامل بقای نهضت امام حسین(ع)» دانست و با اشاره به قیامهای مختلف تاریخ اسلام مانند قیام شهدای فخ، قیام زید بن علی و قیام مختار، توضیح داد که بسیاری از این نهضتها با وجود نیتهای الهی و فداکاری، اثری ماندگار در جامعه نداشتهاند. دکتر عارفی این قیامها را با نهضت عاشورا مقایسه کرد که برخلاف سایر قیامها، تأثیر عمیق و ماندگاری در تاریخ و جامعه بر جای گذاشته است.
دکتر عارفی به این پرسش پرداخت که چه عواملی موجب ماندگاری و گسترش جهانی نهضت امام حسین(ع) شده است؛ نهضتی که نه تنها در میان مسلمانان بلکه در میان پیروان دیگر ادیان نیز جایگاهی ویژه یافته است.
وی با استناد دوباره به حدیث امام صادق(ع) درباره حرارت همیشگی در دل مؤمنان نسبت به شهادت امام حسین(ع)، نخستین عامل اصلی این ماندگاری را «اراده الهی» دانست و تصریح کرد که این خواست خداوند بوده تا قیام عاشورا برای حفظ دین باقی بماند.
برای توضیح بیشتر، او به ماجرای حضرت ابراهیم(ع) اشاره کرد که با اراده خداوند، رها کردن خانوادهاش در بیابان مکه به آغاز تمدنی بزرگ انجامید. به گفته وی، اراده خدا بر جاودانگی و اثرگذاری قیام عاشورا نیز از همین جنس است.
دکتر عارفی در ادامه تشریح عامل «اراده الهی» بهعنوان نخستین شاهکلید بقای نهضت کربلا، با استناد به ماجرای حضرت ابراهیم(ع) گفت: همانگونه که خداوند دعای ابراهیم را پذیرفت و دلهای مردم را به سوی مکه سوق داد، در مورد امام حسین(ع) نیز چنین خواستی الهی وجود دارد. او به آیه «فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ» اشاره کرد و گفت: این دعای ابراهیم امروز در کربلا نیز محقق شده است.
وی افزود: پیامبر(ص) هنگام تولد امام حسین(ع) همان آیه را خوانده و از خدا خواسته بود دلهای مؤمنان به سوی فرزندش متمایل گردد. او شکوه زیارت اربعین و حضور میلیونی زائران از ادیان مختلف را نشانه روشن این اراده الهی دانست.
دکتر عارفی در پایان، با یادآوری مظلومیت عاشورا تأکید کرد: هیچکس گمان نمیکرد فاجعهای چنین جانسوز، قرنها بعد الهامبخش آزادیخواهان جهان شود، اما این پدیده شگفتآور، از خواست و تقدیر الهی سرچشمه میگیرد.
دکتر عارفی در ادامه سخنان خود به بُعد جهانی و فرادینی قیام امام حسین(ع) اشاره کرد و با ذکر نمونهای از اسقف برجسته مسیحی، آنتوان بارا، این تأثیر را توضیح داد. وی گفت: این روحانی عالیرتبه کلیسایی تاکنون هفت بار به زیارت امام حسین(ع) رفته و حتی سه بار آن را پیاده و با پای برهنه انجام داده است. به گفته آنتوان بارا، امام حسین(ع) نهتنها اسلام، بلکه مسیحیت را نیز زنده نگه داشته است.
دکتر عارفی افزود: این اسقف در هنگام ورود به حرم امام حسین(ع)، با نهایت خضوع صلیب خود را بر زمین گذاشت و به سجده افتاد، و سپس کتابی با عنوان حسین بن علی در اندیشۀ مسیحیان نوشت. وی جوانان را به مطالعه این اثر توصیه کرد تا نگاه یک مسیحی به امام حسین(ع) را بهتر بشناسند.
او تأکید کرد که این گرایش دلها بهسوی حسین(ع) همان وعدۀ پیامبر اکرم(ص) است که فرمودند: اگر خدا خیری برای بندهای بخواهد، محبت حسین(ع) را در دلش قرار میدهد. امروز این دلدادگی فراتر از مرزهای مذهبی به چشم میخورد.
دکتر عارفی دومین عامل ماندگاری نهضت امام حسین(ع) را «اخلاص» دانست و با استناد به آیات قرآن توضیح داد که وقتی همه چیز انسان برای خدا باشد، خدا نیز آن را جاودانه میسازد؛ چنانکه قیام امام حسین(ع) به دلیل اخلاص کامل آن حضرت، ماندگار شد.
او برای تبیین این موضوع به شخصیت شهید حاج قاسم سلیمانی اشاره کرد و گفت: حاج قاسم با وجود زادگاهی روستایی و خانوادهای ساده، بهواسطه اخلاصش به جایگاهی جهانی رسید و دلهای مؤمنان را تسخیر کرد. دکتر عارفی تأکید کرد که اخلاص حاج قاسم، کامل و بینقص بود و همین ویژگی، او را عزیز خدا و مردم ساخت.
وی با اشاره به آیه «ما عِندَكُم يَنفَدُ وَما عِندَ اللَّهِ باقٍ» یادآور شد که هر آنچه برای خدا باشد، باقی میماند؛ و چون قیام امام حسین(ع) خالصانه برای خدا بود، تا ابد در قلب تاریخ و مردم زنده خواهد ماند.
دکتر عارفی سومین عامل ماندگاری نهضت امام حسین(ع) را «جامعیت قیام» دانست. به گفته او، برخلاف بسیاری از قیامهای تاریخ که اغلب تکبعدی بودند، قیام کربلا دارای ابعاد گوناگون و الگویی برای تمام اقشار و گروههای سنی است.
وی با مقایسهای میان قیام شهدای فخ و قیام عاشورا گفت: در فخ فقط مردان جنگی شرکت داشتند، اما در کربلا از کودک ششماهه تا پیرمرد هشتادساله، از نوجوان و جوان گرفته تا زنان، همه حضور داشتند. نهضت حسینی حتی شامل تازهمسلمانها و غیرمسلمانانی مانند وهب نصرانی بود که در کربلا به امام پیوست.
او با اشاره به رشادت اُموهب، مادر وهب، تأکید کرد: این زن مسیحیتبار در لحظه خطر، سلاح به دست گرفت و در دفاع از امام حسین(ع) به شهادت رسید.
دکتر عارفی خاطرنشان کرد که زنان در کربلا تنها تماشاگر نبودند، بلکه در جهاد نظامی، رسانهای و فرهنگی نقش مؤثر و فعال داشتند. بههمین دلیل، قیام امام حسین(ع) الگویی جامع و فراتر از زمان و مکان برای همه انسانهاست.
دکتر عارفی چهارمین عامل ماندگاری نهضت عاشورا را «ترکیب عناصر قیام» دانست و گفت: در کربلا، هم خواص و هم توده مردم حضور داشتند؛ این همافزایی، از مهمترین ویژگیهای نهضت امام حسین(ع) بود.
او به نمونههایی از خواص اشاره کرد: حضرت عباس(ع)، زهیر بن قین و حبیب بن مظاهر، از چهرههای شاخصی بودند که آگاهانه در کنار امام ایستادند. در عین حال، مردم عادی نیز با جانفشانی در کنار ایشان قرار گرفتند و این ترکیب، به ماندگاری قیام کمک کرد.
دکتر عارفی با تأکید بر نقش مردم در حرکتهای الهی، یادآور شد که اگر مردم پس از غدیر همراه امیرالمؤمنین(ع) میشدند، تاریخ اسلام مسیر دیگری میپیمود. او علت ناکامی بسیاری از قیامهای اهلبیت را ایجاد مانع و فاصله انداختن بین مردم وائمه توسط ظالمان دانست .
وی همچنین به انقلاب اسلامی ایران اشاره کرد و گفت: در پیروزی انقلاب، علاوه بر رهبری امام خمینی و تلاش خواص مانند شهیدان مطهری، بهشتی و صدوقی، این مردم بودند که صحنه را پر کردند و انقلاب را به سرانجام رساندند.
حجت الاسلام و المسلمین عارفی تأکید کرد: «ملیت و مذهب باید همراه هم باشند؛ اگر یکی تنها بماند، هیچکدام پیروز نخواهند شد».
دکتر عارفی در ادامه سخنانش، برای تبیین تعامل «ملیت» و «مذهب» بهعنوان یک اصل بنیادین در بقای قیامها، به نمونههای تاریخی اشاره کرد و گفت: قیام مردم علیه کشف حجاب رضاخانی در مسجد گوهرشاد، نمونهای از غیرت دینی و ملی مردم ایران بود؛ چون احساس کردند به مقدسات اسلامی توهین شده است.
وی تأکید کرد: در حوادث مهم تاریخ معاصر، مانند تجاوز شوروی به شمال ایران یا دوران دفاع مقدس، این دین بود که به یاری ملت آمد و کشور را حفظ کرد. این همافزایی دین و ملت، تعاملی مقدس و تاریخی است.
او هشدار داد: «نباید بهنام دین، ملیت را نادیده گرفت، و نباید بهنام ملیگرایی، دین را کنار گذاشت. ایران، پیکر است و دین، روح آن؛ هرکدام بدون دیگری ناقص است». وی این دو را شرط لازم عقلانیت راهبردی در حفظ تمدن ایران اسلامی دانست.
دکتر عارفی افزود: قیامهایی همچون ۱۵ خرداد و ۱۹ دی، برخاسته از همین پیوند مردم و مذهب بودند؛ مردمی که در برابر توهین به دین، ساکت نماندند.
وی تأکید کرد: «تعامل دین و ملت نهتنها ممکن است، بلکه ضرورتی تمدنی، اجتماعی و تاریخی برای تداوم حرکتهای بزرگ اسلامی است».
دکتر عارفی در تبیین «عامل پنجم» ماندگاری نهضت حسینی، بر نقش کلیدی رهبری تأکید کرد و گفت: امام حسین علیهالسلام در جایگاه یک رهبر معصوم، ویژگیهایی منحصربهفرد داشت که هیچگاه قابل قیاس با رهبران غیرمعصوم نیستند. او به نقل از امام خمینی رضواناللهعلیه گفت: «من افتخار میکنم نوکر قنبر علیبنابیطالب باشم»؛ نشانهای از فروتنی یک رهبر الهی در برابر مقام امامان معصوم.
وی سپس حدیثی از پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله درباره جایگاه امام حسین علیهالسلام نقل کرد که آن حضرت فرمودند: «یا زینَ السماواتِ والأرض»؛ حسین علیهالسلام زینت آسمانها و زمین است، و نزد اهل آسمان مقامی بالاتر از زمین دارد.
او تأکید کرد: این روایت نشان میدهد که رهبری الهی تا چه اندازه میتواند بر جانها اثر بگذارد. همچون ستون فقرات برای پیکر یک نهضت، اگر رهبر دارای صفاتی چون پاکی، شجاعت و معنویت باشد، آن نهضت ماندگار خواهد شد. نهضت عاشورا نمونه بارز چنین رهبریای است.
حجتالاسلام والمسلمین دکتر عارفی با نقل حدیثی از امام حسین علیهالسلام بیان کرد که حضرت فرمودند: «حسین چراغ هدایت و کشتی نجات بشریت است». ایشان نماد علم، برکت، هدایت و خیر مطلق است.
دکتر عارفی سپس به اهمیت حساسیت جایگاه رهبری در سرنوشت ملتها اشاره کرد و خاطرنشان ساخت که رهبری ضعیف یا نالایق، موجب آسیبهای جدی به کشور و مردم میشود.
او با نقل خاطرهای از وزیر وقت رضا شاه جناب آقای فروغی در کتاب خاطراتش گفت که سفیر انگلیس به رضا پهلوی دستور خروج فوری از ایران را داده بود و وی ناچار به ترک کشور شد، چون رهبری ضعیف بود و هیچ مقاومتی صورت نگرفت.
دکتر عارفی همچنین به خیانتهای رضا شاه و محمدرضا پهلوی اشاره کرد، از جمله واگذاری منطقه آرارات به ترکیه و از دست دادن بحرین، که بخشی از خاک ایران بود. او با تأکید بر اینکه این خیانتها فراموششدنی نیستند، گفت مردم بحرین انتظار حمایت ارتش ایران را داشتند اما دیدند که اولین کشوری که استقلال بحرین را به رسمیت شناخت پادشاه ایران بود و در جشنهای ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی، خود شاه ایران به استقبال امیر بحرین آمد.
دکتر عارفی تأکید کرد که تنها داشتن مردم خوب کافی نیست و بدون رهبری قوی، کشور دچار فروپاشی میشود. ایشان به سخن امام خمینی رحمهالله اشاره کرد که مردم ایران بینظیرند، حتی از مردم زمان پیامبر هم برترند.
در مقابل، ایشان به اقتدار رهبری امروز جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت: رهبر فعلی ایران، فقیهی شجاع و جامعالشرایط است که حتی تحلیلگران سیاسی جهانی او را نابغه سیاست میدانند. ایران امروز با جسارت به تعرض دشمنان پاسخ میدهد.
به عنوان نمونه، حمله موشکی ایران به پایگاه نظامی آمریکا در قطر را یادآور شد که با وجود انکار اولیه آمریکا، پنتاگون بعدها آن را تأیید کرد و سیستمهای حساسشان منهدم شد.
دکتر عارفی در پایان با افتخار گفت: «امروز هیچ قدرتی در جهان نمیتواند در برابر ایران بایستد، کشوری که در جنگ هشت ساله با وجود حمایت جهانی از دشمن، حتی یک وجب از خاکش را از دست نداد».
دکتر عارفی تأکید کرد که رشد و سعادت جامعه به برکت رهبری خوب و مردم خوب است و مسیر ما دفاع از مظلومان و مقابله با لیبرالیسم و استعمار جهانی است. دشمنان در محاسبات خود درباره مردم ایران دچار اشتباه شدند؛ آنها فکر میکردند مردم ایران از اسرائیل حمایت میکنند، اما واقعیت این است که مردم ایران نجیب، وطندوست و متدیناند. در تظاهرات عظیم عید غدیر، بیش از سه میلیون نفر در تهران شرکت کردند و دشمنان را مبهوت کردند.
وی افزود که دشمنان انتظار داشتند رهبر ایران بترسد، اما او فرزند امام حسین (ع) است و آرزوی شهادت در راه خدا دارد. مردم ایران متحد شدند و تهدیدهای ترامپ را بیاثر کردند و همگی دور رهبریشان جمع شدند. همچنین بیش از دویست مجتهد و مفتی اهل سنت و شیعه از کشورهای مختلف فتوا دادهاند که هر گونه حمله به رهبری ایران موجب محارب و واجبالقتل است. این وحدت ملی و مذهبی نمونهای کمنظیر و افتخاری بزرگ است.
دکتر عارفی با لحنی قاطع، دروغگوییها و ریاکاریهای قدرتهای غربی بهویژه آمریکا و متحدانش را محکوم کرد و گفت آنها با بمباران اطلاعاتی، نسل جوان ایران را هدف قرار دادهاند و خود را طرفدار حقوق بشر و مبارزه با تروریسم معرفی میکنند در حالی که خودشان بزرگترین تروریستها هستند. او به نقض آشکار حقوق بشر توسط آمریکا، انگلیس، فرانسه و متحدان غربی اشاره کرد و نمونههایی چون حمایت از اسرائیل در حمله به ایران و مردم مظلوم غزه، و فروش سلاحهای شیمیایی به صدام را یادآور شد.
عارفی افزود که این کشورها دیگر حق ندارند درباره حقوق بشر صحبت کنند و دروغهایشان دیگر فریب کسی را نمیدهد. جهان و بهویژه جوانان در آمریکا، اروپا، آفریقا و آسیا، این ادعاها را مضحک میدانند و به آنها میخندند. در پایان با لحنی نصیحتآمیز گفت: «کمی کمتر حرف بزنید تا کمتر مسخره شوید».
دکتر عارفی با تأکید بر روشن بودن آینده جبهه حق و مبارزه با ظلم، گفت آینده به دست حضرت بقیةالله الاعظم است که بهزودی ظهور میکند و ریشه فساد را میخشکاند. او سخنانش را با سلام و صلوات بر امام حسین علیهالسلام که همه دارایی خود را برای دین هزینه کرد، به پایان رساند.
وی یادآور شد که دین و کشور هزینه میخواهد؛ مجروحیت، شهادت، تورم و مشکلات همگی بخشی از این هزینهها برای سعادت دنیا و آخرت است. اینها سرمایهگذاری واقعیاند، نه صرفاً هزینه، چرا که قیام امام حسین علیهالسلام بیش از هزار و چهارصد سال است که همچنان مردم را گرد هم آورده و الهامبخش است.